Sáng 14.3, tại hội thảo công bố báo cáo tổng quan thị trường tài chính năm 2015 và chỉ số kinh tế dẫn báo, TS Trương Văn Phước - Phó Chủ tịch Uỷ ban Giám sát tài chính quốc gia (Uỷ ban GSTCQG) - cho biết trong khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ra sức chống USD hóa, thực tế người dân lại có tâm lý găm giữ USD nhiều lên. Trong khi đó, nguyên Thống đốc NHNN Lê Đức Thúy nhìn nhận: “Khả năng để NHNN mua thêm dự trữ ngoại hối là không có. Trong khi tỉ lệ dự trữ ngoại tệ của năm 2015 lại giảm mạnh khiến áp lực tỉ giá tăng lên”.
Tình trạng USD hóa ở Việt Nam đang tăng lên
Đáng chú ý trong báo cáo của Uỷ ban GSTCQG, mặc dù huy động ngoại tệ năm 2014 chỉ tăng 4% nhưng bỗng tăng vọt lên 16% trong năm 2015. TS Trương Văn Phước cho biết thực tế con số này chỉ tăng đột biến vào 4 tháng cuối năm 2015, tức là sau thời điểm ngày 12.8.2015 khi Trung Quốc phá giá nhân dân tệ và NHNN Việt Nam ngay lập tức có động thái nới rộng biên độ tỉ giá và tăng tỉ giá bình quân liên ngân hàng. Điều này cho thấy, người dân có xu hướng chuyển sang mua ngoại tệ và gửi vào ngân hàng bất chấp việc lãi suất gửi tiền USD hiện bằng 0%/năm.
Theo TS Trương Văn Phước, điều này chỉ có lý do duy nhất là người dân đang mong muốn tỉ giá còn tăng cao hơn nữa. Nhìn dưới góc độ USD hóa, diễn biến cho thấy USD hóa lại tăng lên. NHNN chống USD hóa bằng cách triệt tiêu vào nguồn sinh lợi USD nhưng cũng vì đó mà người dân lại tập trung găm giữ USD, tình trạng USD hóa lại tăng lên. Năm 2015, huy động vốn tăng 16,1% mà tín dụng lại tăng đến 19% tạo độ chênh trong nguồn huy động vốn ngắn hạn, trung và dài hạn. Nguyên Thống đốc NHNN - ông Lê Đức Thúy cho biết: Năm 2015, cán cân thanh toán tổng thể bị thâm hụt. Điều đó đồng nghĩa với việc khả năng mua thêm dự trữ ngoại hối của NHNN là không có. Trong khi đó, dự trữ ngoại hối của năm 2015 đã giảm mạnh khiến áp lực tỉ giá tăng cao. Tình trạng găm giữ ngoại tệ tăng lên.
Lãi suất dự báo tăng 1 - 2%
Ông Lê Đức Thúy nhận định hệ thống ngân hàng Việt Nam đang có hiện tượng mất cân đối trong huy động vốn và cho vay ở cả VND lẫn USD. Huy động VND ít hơn cho vay VND trong khi huy động ngoại tệ nhiều hơn cho vay ngoại tệ. Việc gửi USD vào ngân hàng lãi suất 0% vẫn không làm cho người dân chuyển sang VND gửi chứng tỏ chính sách này vẫn chưa giúp huy động được hiệu quả các nguồn vốn. “Lãi suất có chiều hướng tăng từ 2015 và tiếp tục tăng trong năm 2016. Lãi suất dự báo tăng 1 - 2% so với mặt bằng 2015. Như vậy doanh nghiệp khó có thể mở rộng sản xuất kinh doanh bình thường như năm 2015” - nguyên Thống đốc NHNN cho biết.
Áp lực thanh khoản tại các ngân hàng đang tăng lên. Sau tết, mặt bằng lãi suất tăng cao do các nhà băng tăng cường huy động vốn để đón đầu Thông tư 36 sửa đổi, với quy định giảm tỉ lệ dùng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 60% xuống 40%. Lãi suất tiền VND với kỳ hạn trên 13 tháng thậm chí còn tăng vọt lên mức 8,2%/năm. Mặc dù, đại diện lãnh đạo của NHNN lên tiếng cho rằng lãi suất huy động tăng cao trong thời gian qua chỉ xảy ra cục bộ ở một số ngân hàng và chưa gây sức ép tăng lên lãi suất cho vay. Tuy nhiên, nguyên Thống đốc Lê Đức Thúy thẳng thắn chỉ ra rằng: “Vừa qua có thông tin Vietcombank vay 200 triệu ngoại tệ từ Ngân hàng Đài Loan. Vậy Vietcombank vay với lãi suất bao nhiêu trong khi lãi suất huy động ngoại tệ từ dân là 0%? Tôi cho rằng chẳng nhà kinh doanh nào dại dột bỏ nơi lãi suất rẻ mà lại chạy đi vay tiền tại nơi lãi suất cao”.
Tin bài liên quan
Techcombank chung tay cùng gìn giữ cảnh quan Thủ đô
Đã đến lúc người tiêu dùng không còn phải hoang mang?
Kinh tế 24h: Ngân sách sẽ gay go; Dung Quất dọa đóng cửa, Bộ Tài chính hứa sửa thuế!
Đại gia Trương Gia Bình đề xuất Phó Thủ tướng cho lập công ty trị giá 1 Đôla