Sau khi Việt Nam (VN) ký kết một loạt các hiệp định thương mại, nền kinh tế VN đang có độ mở rất lớn để hội nhập toàn diện vào nền kinh tế toàn cầu. Điều này đòi hỏi công tác xúc tiến thương mại trong nước phải có những thay đổi mang tính đột phá. Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải - người nhiều năm làm công tác xúc tiến thương mại - đã có cuộc trao đổi với báo chí xung quanh vấn đề này.
- Thưa ông, hoạt động xúc tiến thương mại đã có nhiều đóng góp tích cực vào bức tranh hội nhập của VN. Song, thời gian tới, công tác này cần phải đổi mới ra sao trong bối cảnh VN ngày càng hội nhập sâu rộng với việc các hiệp định thương mại song phương và đa phương có hiệu lực?
- Những năm qua, công tác xúc tiến thương mại (XTTM) đã được triển khai đồng bộ, hiệu quả, khai thác tối đa các nguồn lực trong và ngoài nước. Tiêu biểu là chương trình XTTM quốc gia với 3 mục tiêu chính là XTTM định hướng xuất khẩu, XTTM thị trường trong nước và XTTM miền núi, biên giới, hải đảo. Theo thống kê, các hoạt động thuộc chương trình XTTM quốc gia giai đoạn 2010-2015 đã thu hút hơn 30.000 lượt doanh nghiệp tham gia, các doanh nghiệp (DN) đã trực tiếp giao dịch và ký kết hợp đồng với tổng trị giá hợp đồng xuất khẩu hàng hóa và doanh số bán hàng đạt gần 6,3 tỉ USD và trên 2.000 tỉ đồng. Riêng năm 2015, Bộ Công Thương đã phê duyệt 236 đề án XTTM quốc gia đã hỗ trợ trên 70 đơn vị chủ trì với tổng kinh phí gần 114 tỉ đồng. Việc tham gia vào các hiệp định thương mại tự do đa phương (như Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương - TPP) và các hiệp định song phương, ngoài những lợi ích có thể đem lại cho xuất khẩu các mặt hàng chiến lược của VN thì các ngành sản xuất trong nước được dự báo là chịu nhiều tác động tiêu cực nếu như không có các biện pháp hỗ trợ phù hợp và kịp thời.
Trước yêu cầu đó, công tác XTTM ngày càng phải nâng cao cả về chất và lượng, triển khai phối hợp nhiều biện pháp cả trong và ngoài nước nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống cơ quan đại diện VN tại nước ngoài. Theo đó, Bộ Công Thương đã chỉ đạo các cơ quan liên quan triển khai các hoạt động XTTM thiết thực, khả thi, trong đó chú trọng các hoạt động nhằm khai thác, mở rộng các thị trường VN đã ký và đang đàm phán FTA. Cụ thể: Hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu ra thị trường nước ngoài nhằm hỗ trợ các hiệp hội ngành hàng, các địa phương, DN, mở rộng thị trường xuất khẩu tại các thị trường mới, tiềm năng. Đặc biệt chú ý tới các thị trường VN đã hoặc chuẩn bị ký kết các hiệp định tự do thương mại...
- Với độ bao phủ của rất nhiều hiệp định thương mại, nhưng cơ hội sẽ không tự đến, ông đánh giá ra sao về khả năng mở rộng thị trường mới của các DN VN?
- Như tôi đã đề cập ở trên, các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà VN tham gia và mở ra cơ hội lớn cho đất nước khi được hưởng các lợi thế về mở cửa có từ các hiệp định. Những đối tác mà chúng ta ký kết FTA đều là những đối tác lớn như EU, Mỹ,.. Tuy nhiên, các cơ hội là vậy nhưng không có nghĩa là chúng ta chờ đợi cơ hội tới, mà vẫn phải liên tục thực hiện các hoạt động tìm kiếm, kể cả mở rộng thị trường mới và tìm kiếm khách hàng mới, xây dựng chỗ đứng vững chắc trên thị trường. Hơn nữa, chúng ta cần đa dạng hóa thị trường và ngành hàng XK, đặc biệt không tập trung vào một vài thị trường nhất định mà cần tìm kiếm các thị trường mới. Định hướng các mặt hàng XK của VN thời gian tới sẽ tập trung phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ có hàm lượng công nghệ và chất xám cao, giảm dần sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu. Do vậy, ngoài việc củng cố các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ… chúng ta cần tìm kiếm mở rộng các thị trường XK mới đồng thời tăng dần tỉ trọng XK trực tiếp sang các thị trường chủ lực.
- Trên thực tế, công tác XTTM khó có thể làm tốt nếu bản thân DN không tự nỗ lực thì sẽ không giữ được thị trường. Theo Thứ trưởng, DN Việt sẽ phải làm những gì để có được những thị trường XK bền vững.
- Một số ngành hàng xuất khẩu của chúng ta như dệt may, da giày, đồ gỗ, điện thoại đều tăng trưởng tích cực trong thời gian qua nhưng chưa bao hàm yếu tố bền vững trong đó có vấn đề thị trường. DN VN là đối tượng hưởng lợi trực tiếp trong các nỗ lực đẩy mạnh hiệu quả các hoạt động XTTM, phát triển thị trường xuất khẩu. Để công tác XTTM đạt hiệu quả cao và mang lại cơ hội tốt cho các DN thì ngoài những hỗ trợ của Nhà nước, về phần mình các DN cần cố gắng tự thân phát triển bằng việc nâng cao hàm lượng công nghệ, giá trị gia tăng cho hàng hóa của mình, xây dựng và phát triển thương hiệu, tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ngoài ra, DN cần chủ động, sáng tạo hơn trong việc tìm hiểu thông tin và tham gia vào mạng lưới XTTM để thường xuyên được tiếp cận các cơ hội mà hoạt động XTTM đem lại.
- Xin cảm ơn Thứ trưởng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét