Lúa chết, ruộng bỏ hoang vì... hồ thủy lợi

Từ sau khi hồ thủy lợi Khe Ngang được nâng cấp, gần 2 hécta lúa của người dân tổ 11, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế bị chết, giảm năng suất nghiêm trọng. Ảnh: Đ.K

Kể từ khi hồ thủy lợi Khe Ngang mở rộng và đi vào hoạt động, gần 2ha lúa trên cánh đồng Mậu Lạc của người dân tổ 11 (phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên – Huế) bị chết, giảm năng suất trầm trọng.

Nằm dưới chân đập hồ thủy lợi Khe Ngang, cánh đồng Mậu Lạc có diện tích hơn 3 héc ta, là nơi canh tác truyền thống của các xã viên HTX nông nghiệp Hương Hồ 2 (tổ 11, phường Hương Hồ). Từ năm 2012, hồ Khe Ngang được nâng cấp từ 1 triệu m3 lên 15 triệu m3 nước phục vụ tưới tiêu cho ba địa phương Hương Hồ, Hương An, Hương Chữ. Kể từ vụ năm đó, gần 2 hécta lúa của 9 hộ dân bị sụt giảm hơn một nửa, thậm chí nhiều diện tích lúa chết hết năm này qua năm khác buộc người dân phải bỏ hoang cỏ mọc xanh rì.

Ông Lê Quang Bùng, lão nông gần 30 năm làm ruộng, kể: “Xưa nay, lúa trên cánh đồng này năng suất ổn định, hiếm có năm nào mất mùa. Nhưng kể từ khi hồ thủy lợi Khe Ngang được mở rộng, đưa vào phục vụ tưới tiêu, lúa gieo sạ được một thời gian chết dần chết mòn, số sống được thì năng suất rất thấp. Nhiều năm tui và nhiều bà con vẫn cố gieo sạ, là bởi không làm thì không biết lấy cái chi bỏ vô bụng nữa”, ông Bùng rầu rĩ nói. Ông Bùng làm hơn 2,3 sào ruộng ở xứ đồng Mậu Lạc. Vụ hè thu năm rồi, lúa chết toàn bộ diện tích khiến gia đình ông rơi vào cảnh khốn khó.

Ông Nguyễn Hữu Ngộ liệt kê: “Mỗi sào lúa trước thu hoạch được hơn 3 tạ, nhà đủ gạo ăn cả năm, khỏi phải chạy ngược chạy xuôi. Chừ cũng sào ruộng nớ, bón các loại phân nhiều hơn, thuốc, giống, công gặt cao hơn, rứa mà hết vụ ni qua vụ khác trắng tay”. Theo ông Ngộ, trước đây, tầng đất đáy ở xứ đồng này rất cứng, nay rất mềm, máy cày không thể xuống được. Đáy ruộng có bùn màu đen, bốc mùi hôi. Và điều khiến những người nông dân lo lắng là qua nhiều vụ, diện tích lúa bị ảnh hưởng bơi hồ Khe Ngang ngày một lan rộng, ảnh hưởng cả những cánh đồng bên cạnh.

Vấn đề này cũng đã được phản ánh lên UBND tỉnh và được giải thích nguyên nhân là do hiện tượng trầm tích của khu vực hạ lưu làm cho tầng đế đất bị phá vỡ dẫn đến tác động mạch nước ngầm khiến đất có bùn đen, nước bị nhiễm phèn nặng. Để khắc phục, ngành nông nghiệp thị xã Hương Trà hướng dẫn người dân sử dụng các giống lúa chịu phèn như OM 6922, OM4900 gieo cấy, kết hợp bón vôi theo 2 kỳ, bón phân cân đối và bổ sung phân bón lá khi cần thiết.

Bà Nguyễn Thị Oanh, Phó Giám đốc HTX NN Hương Hồ 2 nói, các biện pháp đưa ra chưa đạt hiệu quả như mong muốn, lúa vẫn chết, năng suất vẫn giảm. “Cách nay 3 năm, theo hướng dẫn của trường ĐH Nông Lâm Huế, HTX tiến hành canh tác thử nghiệm một sào bằng cách bón vôi, thau chua rửa mặn, tháo nước nhưng lúa vẫn chết. Vụ tiếp theo thử nghiệm 2 sào, trong đó, 1 sào bằng giống của HTX, quy trình theo sự hướng dẫn của trường; 1 sào các loại giống và quy trình của trường đưa ra, nhưng hiệu quả không cao”, bà Oanh nói.

Trao đổi với PV, ông Trần Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND phường Hương Hồ, đề nghị cấp trên có các nghiên cứu nhằm tìm ra nguyên nhân, giải pháp để giúp người dân canh tác có hiệu quả, ổn định cuộc sống. Theo ông Hùng, trước mắt, địa phương đề xuất, tạo điều kiện cho các hộ dân có ruộng bị chết, giảm năng suất được thuê lại quỹ đất của phường với giá rẻ (tổng diện tích 6-7 sào ruộng) để sản xuất.

Clip: Người dân nói về việc hồ thủy lợi Khe Ngang gây giảm năng suất lúa

Từ sau khi hồ thủy lợi Khe Ngang được nâng cấp, gần 2 hécta lúa của người dân tổ 11, phường Hương Hồ, thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên - Huế bị chết, giảm năng suất nghiêm trọng. Ảnh: Đ.K

Dưới chân hồ thủy lợi Khe Ngang là cánh đồng Mậu Lạc. Ảnh: Đ.K