Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT), trong giai đoạn từ nay đến năm 2020, sẽ có tổng cộng 15 chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) với tổng kinh phí dự kiến khoảng 3.000 tỉ đồng. Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Đặng Huy Đông, các chính sách hỗ trợ cho các DN hiện nay còn tản mát, mỗi bộ hỗ trợ một kiểu, không xâu chuỗi được với nhau.
Tại hội thảo “Tham vấn kế hoạch phát triển DNNVV 5 năm 2016-2020” do Bộ KHĐT tổ chức, Cục Phát triển DN (Bộ KHĐT) cho biết, hiện DNNVV đóng góp 31% tổng số thu ngân sách và chiếm tỉ trọng 35% vốn đầu tư của cộng đồng DN nói chung; thu hút hơn 5 triệu việc làm và đóng góp gần 50% vào tốc độ tăng trưởng kinh tế quốc gia hằng năm. Dự báo giai đoạn 2016-2020, sẽ có thêm 450.000 DN đăng ký hoạt động, đưa tổng số DN năm 2020 lên con số 750.000 đơn vị. Trong số đó, các DNNVV vẫn chiếm tới 98% và sẽ đáp ứng 50% nhu cầu việc làm của xã hội.
Tuy nhiên, theo ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam: “Kết quả khảo sát thông qua lấy ý kiến cộng đồng DN cho thấy: Chỉ có 1% số DNNVV muốn thành “đại gia”, trong khi 99% còn lại chấp nhận tồn tại ở
quy mô nhỏ!”. Ông Nam cũng cho rằng, giai đoạn từ 2010-2015, có nhiều chính sách được đưa ra như hỗ trợ vốn, giải phóng mặt bằng đất đai, xúc tiến thương mại… Tuy nhiên, các DNNVV dường như không được thụ hưởng.
Thứ trưởng Bộ KHĐT Đặng Huy Đông cũng thừa nhận, trong 5 năm qua, các biện pháp hỗ trợ khối DN này vẫn chưa thực sự phát huy hiệu quả. Do thiếu sự phối hợp giữa các bộ, ban ngành nên xảy ra tình trạng có DN được hưởng một ít hỗ trợ về thị trường của Bộ Công Thương, nhưng lại thiếu hỗ trợ tư vấn của Bộ Tư pháp. Trong khi một DN muốn phát triển tốt, thì phải được hỗ trợ toàn diện từ nguồn nhân lực, khoa học công nghệ cho đến thị trường đầu ra...
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Mạnh Quân (Viện Nghiên cứu phát triển DN) nhận định, chính sách hỗ trợ chưa hiệu quả cùng với yếu kém nội tại của DN đã gây ra tình trạng hàng Việt, DN Việt thiếu sức cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
2016 sẽ là năm của doanh nghiệp dám sáng tạo!
Theo đó, để hạn chế những tồn tại của chính sách hỗ trợ giai đoạn trước, Bộ KHĐT đang lấy ý kiến tham vấn về Kế hoạch phát triển DNNVV giai đoạn 2016-2020. Trong đó, kế hoạch gồm 16 chương trình trợ giúp DNNVV như: Đào tạo nguồn nhân lực, trợ giúp thông tin, hỗ trợ pháp lý, bảo vệ quyền lợi cho các DNNVV trong các vụ án tranh chấp kinh doanh, hỗ trợ đổi mới sáng tạo... Dự kiến, tổng kinh phí trợ giúp DNNVV giai đoạn 2016-2020 là gần 3.000 tỉ đồng.
Ông Tô Hoài Nam - Phó Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam - cho rằng, việc xây dựng và thực thi chính sách cần có sự tham vấn, phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, cơ quan và địa phương để có sự đồng thuận và phát huy tác dụng, hiệu quả cao nhất. Nhìn chung, các DNNVV mong muốn được hỗ trợ về pháp lý, môi trường kinh doanh, đào tạo nguồn nhân lực, tiếp cận nguồn vốn vay và vay vốn, mặt bằng sản xuất, tư vấn phương án kinh doanh, xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu bên cạnh mức thuế hợp lý.
Thứ trưởng Đặng Huy Đông nhấn mạnh, các chương trình hỗ trợ DNNVV giai đoạn 2016-2020 sẽ ưu tiên tập trung vào các DN đổi mới, sáng tạo. Các biện pháp hỗ trợ DN sẽ tập trung thúc đẩy, tạo điều kiện về cơ chế, chính sách và tài chính theo hướng đồng bộ, kịp thời và đúng mục đích để DN tận dụng, thụ hưởng.
Ông Bùi Anh Tuấn - Phó Cục trưởng Cục Quản lý đăng ký kinh doanh - cho biết, năm 2016 sẽ là năm của DN đổi mới, sáng tạo. Tuy nhiên, ông Tuấn kiến nghị, cần có thêm nhiều quỹ đổi mới, sáng tạo, quỹ đầu tư mạo hiểm để các DN này có nguồn vốn đầu tư, bởi hạn chế lớn nhất của các DN từ trước đến nay là thiếu vốn.