Thương hiệu làng làm nước mắm Nam Ô (phường Hòa Hiệp Nam, quận Liên Chiểu, TP Đà Nẵng) đã nổi tiếng từ những năm thế kỉ 19 bởi trong quá trình làm nước mắm, người dân nơi đây hoàn toàn không sử dụng các hóa chất để giữ nguyên hương vị mặn đậm đà, đảm bảo vị thơm ngon tuyệt đối.
Nặng lòng với nghề
Bao đời nay, nguồn cá cơm than luôn là nguyên liệu được nhiều người tại phường Hòa Hiệp Nam sử dụng để làm nước mắm Nam Ô. Theo những người làm nước mắm lâu năm tại đây, cá cơm thơm ngon, đúng vị phải được đánh bắt tại các vùng biển Đà Nẵng vì loại cá này có độ đạm cao, mùi vị hấp dẫn.
Theo bà Đinh Thị Mễ (trú tại tổ 5, phường Hòa Hiệp Nam), gia đình có truyền thống 3 đời làm nước mắm Nam Ô - cho biết: “Mỗi năm, cá cơm than được các ngư dân khai thác vào 2 vụ các tháng 3, 7. Tuy nhiên, cá cơm tháng 3 được đánh giá cao vì đây là khoảng thời gian nước biển có nồng độ mặn cao nên con cá than săn chắc, khi muối cá có thời gian 10 tháng trở lại. Còn cá cơm được đánh bắt vào tháng 7 chất lượng sẽ giảm đi nhiều và thời gian muối cá sẽ nhiều hơn”.
Có tận mắt chứng kiến công đoạn làm mắm mới thấy hết được sự công phu trong nghề. Nước mắm được làm hoàn toàn theo phương pháp thủ công, cá sau khi mang về sẽ loại bỏ tạp chất, ngâm với muối tỉ lệ 1 tấn cá dùng 4 tấn muối (muối được lấy từ Sa Huỳnh). Tất cả nguyên liệu trộn đều và ươm ủ thời gian 12 tháng liên tục. Sau khi cá chín, người dân sẽ dùng miếng vải sạch chắt lấy những giọt mắm nguyên chất.
Đã qua rồi thời hoàng kim của làng nghề nước mắm Nam Ô. Giờ đây, trước nguy cơ thất truyền, những người cả đời gắn bó với nghề làm nước mắm như bà Mễ vẫn hằng ngày động viên nhau gìn giữ những bí quyết làm nước mắm Nam Ô của ông bà ngày xưa. Bà Mễ nói: “Trải qua bao thăng trầm trong nghề nhưng những công thức gia truyền của người đi trước tôi vẫn gìn giữ và tôi có một niềm tin rằng, làng nước mắm Nam Ô sẽ hồi sinh”.
Vực dậy làng nghề
Ông Trần Ngọc Vinh - Chủ tịch Hội làng nghề nước mắm Nam Ô, Chủ nhiệm HTX Sản xuất nước mắm và chế biến hải sản Đông Hải - cho biết, HTX Đông Hải thành lập từ năm 2012, với mục đích gìn giữ làng nghề nước mắm Nam Ô. Nếu như trước đây, những người dân trong làng nghề kinh doanh nhỏ lẻ, không ổn định thì nay, họ cùng sản xuất chung trong một HTX nhằm phát triển ổn định thương hiệu nước mắm Nam Ô.
“Nhờ sự quan tâm của chính quyền địa phương nên hiện nay nước mắm Nam Ô đã có Logo, nhãn hiệu riêng. Tên làng nghề đã có chỗ đứng nhất định trên thị trường tiêu dùng những ngày tết đến. Làng nghề nước mắm Nam Ô hiện có 68 hội viên, mỗi năm cung cấp cho thị trường trong nước hơn 100.000 lít mắm, trung bình một lít nước mắm bán với giá 60 ngàn đồng sẽ giúp cải thiện cuộc sống của các hội viên chúng tôi” – ông Vinh chia sẻ.
Một điều đáng mừng nữa là thương hiệu nước mắm Nam Ô đã được Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam công nhận và cấp Giấy chứng nhận nhãn mác tập thể cho Hội làng nghề. Chính sự ghi nhận đó đã giúp những con người tại Nam Ô vững tin hơn vào một tươi lai tươi sáng của làng nghề.
| Nước mắm Nam Ô càng được ủ lâu càng thơm ngon. Ảnh: Nữ Chinh |
| Nước Mắm Nam Ô nguyên chất thường có màu cánh gián đặc trưng. Ảnh: Nữ Chinh. |