Để tránh tình trạng ATM quá tải dịp tết, theo khảo sát của PV tại các địa bàn có khu công nghiệp, chế xuất lớn nhất miền Bắc là Bắc Ninh, Bắc Giang và Hà Nội, các ngân hàng thương mại chủ động làm việc với từng doanh nghiệp để tính phương án trả lương trực tiếp tại các điểm giao dịch.
Hiện nay, trên địa bàn thành phố Hà Nội có 9 KCN-KCX, khu công nghệ cao, thu hút hơn 140.800 người lao động (NLĐ). Trong những năm trước, dịp cận tết, tình trạng quá tải trước các cây ATM đặt tại các KCN thường xuyên diễn ra. Tuy nhiên, trong dịp cuối năm 2015, hiện tượng trên chưa xảy ra. Ông Nguyễn Đình Thắng - Phó Chủ tịch CĐ các KCN-CX Hà Nội - cho biết, theo khảo sát của CĐ, hiện nay NLĐ vẫn đang nhận tiền lương, tiền thưởng tết qua cây ATM. “Đến thời điểm này, tôi không nắm rõ thông tin về việc ngân hàng liên kết với các DN trong các KCN-CX để trả tiền mặt cho CN. Theo đánh giá của tôi, hiện nay, hệ thống ATM ở KCN Bắc Thăng Long đã được tăng cường nhiều cây, nên phần nào giảm tải tại các cây ATM. Việc chi trả lương thưởng cho NLĐ dưới hình thức nào thì do chủ DN thực hiện, chứ CĐCS không tham gia”.
“Nếu NLĐ tại DN nào yêu cầu trả lương bằng hình thức nào (tiền mặt hoặc trả qua tài khoản ngân hàng), chủ DN đó sẽ đáp ứng theo yêu cầu của CN. Cuối năm, các DN cũng muốn “chiều” theo nguyện vọng của CNLĐ. Hơn nữa, trên địa bàn tỉnh, ATM được đặt khá dày và có những DN đặt cây ATM trong khuôn viên, không chỉ đặt 1 mà còn có 2, 3 chiếc. 2 năm nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh không có tình trạng CNLĐ không rút được tiền từ cây ATM”. Đó là thông tin từ ông Nguyễn Thế Quyết - Chủ tịch CĐ các KCN tỉnh Bắc Ninh.
Ông Ngô Đức Thắng - Chủ tịch CĐ các KCN tỉnh Bắc Giang - cho biết, đến thời điểm hiện nay rất ít DN phát lương, thưởng cho CNLĐ. Bởi họ muốn chi trả vào những ngày áp tết, tạo điều kiện cho NLĐ cầm luôn “một cục” để tiêu tết. Tuy nhiên, theo thông tin mà tôi nắm được, để tránh tình trạng công nhân xếp hàng dài rút tiền tại cây ATM, một số ngân hàng như Argibank, Vietcombank đã có phương án chuyển tiền cho DN và đưa nhân sự ngân hàng đến để trả tiền mặt cho NLĐ, đồng thời tăng tần suất tiếp quỹ cho các máy ATM.
Tại tỉnh Ninh Bình có 4 KCN: Khánh Phú, Tam Điệp, Gián Khẩu, Phúc Sơn; mỗi KCN có chừng gần 10.000 CNLĐ, trong đó chỉ có KCN Gián Khẩu là có cây ATM trong DN, các khu khác có từ 2-3 cây để ở ngoài cổng KCN. Ông Phùng Minh Chung - Chủ tịch CĐ các KCN tỉnh Ninh Bình - cho biết, đến kỳ lương cũng có hiện tượng CNLĐ tụ tập đông người, xếp hàng đợi lấy tiền tại cây ATM. Để giúp NLĐ thuận lợi lĩnh tiền lương, thưởng, theo tôi chủ DN cần chủ động phối hợp với các ngân hàng để có hình thức thanh toán hợp lý nhất.
Theo tìm hiểu của PV Báo Lao Động, để tránh tình trạng quá tải tại các ATM dịp áp tết và để NLĐ có kinh phí để chi tiêu nên nhiều DN đã tiến hành chi trả lương, thưởng cho NLĐ thành nhiều đợt, chứ không cố định vào một thời điểm.
Trả tiền trực tiếp - các ngân hàng bị động
Hình ảnh hàng dài công nhân xếp hàng chờ rút tiền về quê ăn tết tại các khu công nghiệp trong những năm trước đã trở thành nỗi ám ảnh. Một phần nguyên nhân dẫn tới hiện tượng trên, theo Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú, do nhiều DN lo sợ công nhân bỏ về quê sớm nên doanh nghiệp đợi sát tết mới trả lương, thưởng. Khi ngân hàng đổ lương vào tài khoản là lúc công nhân ồ ạt ra rút tiền. Điều này gây áp lực lớn cho hệ thống ATM của các ngân hàng trong thời điểm
cuối năm.
Ông Nguyễn Quang Lý - Giám đốc Vietcombank Chi nhánh Bắc Giang - cho biết, năm nay Vietcombank sẽ triển khai hai phương án: Thứ nhất, đối với các DN lớn, nhu cầu chi trả thưởng nhiều, ngân hàng sẽ làm việc trước với lãnh đạo công ty để có phương án trả lương hợp lý. Ngân hàng có phương án cử nhân sự và xe chuyên dụng đến chi trả tiền mặt ngay tại DN để giảm áp lực tại các máy ATM”.
Ông Thân Văn Minh - PGĐ NHNN chi nhánh tỉnh Bắc Giang - cho biết: “Để giảm tải ATM, NHNN yêu cầu NHTM tăng cường giám sát tồn quỹ máy ATM để bổ sung kịp thời đủ cơ cấu, mệnh giá, loại tiền. Việc các cây ATM quá tải dịp cận tết và người lao động từng phải “phát khóc” vì không rút được tiền diễn ra từ nhiều năm nay. Các ngân hàng cùng doanh nghiệp quay lại trả tiền trực tiếp thay vì qua thẻ ATM thực chất chỉ là giải pháp nhất thời và không thể lâu dài. Bởi việc này đi ngược lại chính sách tiền tệ của Nhà nước là đẩy mạnh thanh toán điện tử và giảm dần giao dịch tiền mặt.
Thay vì lên những phương án kiểu đối phó, chữa cháy, các ngân hàng thương mại cần triển khai những giải pháp hạ tầng để ATM không phải là nỗi “ác mộng” của người lao động mỗi khi xuân về.