Theo số liệu của Tổng cục Thống kê (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 bất ngờ không đổi so với tháng 12 năm ngoái và vẫn giữ ở mức thấp 0,8% dù đang là thời điểm cận Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) vừa đưa ra nhận định, cần chú ý áp lực lạm phát tăng trở lại trong năm 2016.
Tin bài liên quan
Giá xăng dầu giảm “kìm cương” CPI tháng cận Tết!
CPI năm 2015 tăng 0,63%, lạm phát thấp nhất 14 năm qua
CPI tăng trở lại sau khi giảm 2 tháng liên tiếp
Giá xăng tăng nhẹ, CPI vẫn trong tầm kiểm soát
Cụ thể, trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ chính, có 9 nhóm tăng. Trong đó, mức tăng cao nhất là nhóm giáo dục với 0,89%. Bám sát ngay sau đó là nhóm đồ uống và thuốc lá, nhóm may mặc, mũ nón, giày dép; nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng; nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống.
Ngoài ra, có 2 nhóm giảm giá là giao thông và bưu chính viễn thông. Tính riêng nhóm giao thông có sự giảm mạnh đến 2,82% xuất phát từ nguyên nhân giá xăng dầu giảm dẫn tới chỉ số giá nhóm nhiên liệu giảm.
So sánh với mức lạm phát chung bình quân của cả năm 2015 là 0,63%, mức tăng này không có nhiều đột biến. Theo TS Nguyễn Bích Lâm - Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê - không phải cứ lạm phát thấp thì tăng trưởng giảm, không kích thích doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh. Ở một mức độ nhất định, điều này giúp người dân tin tưởng vào sự ổn định của nền kinh tế, dành nhiều thu nhập hơn cho chi tiêu, từ đó kích thích tổng cầu. Về nguyên tắc, tăng trưởng nhờ cầu tăng sẽ bền vững hơn tăng trưởng dựa vào giá tăng.
Các chuyên gia khác cũng nhận định, mức tăng trên được cho là hợp lý. Bởi bên cạch giảm giá của nhóm xăng dầu, giao thông, thì việc ổn định của các mặt hàng ăn uống, vốn chiếm tới 40% giá trị giỏ hàng hóa đã giúp kìm chân chỉ số giá tiêu dùng.
Đề phòng tăng trở lại
Tuy nhiên, theo báo cáo mới nhất về kinh tế vĩ mô Việt Nam, Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách cảnh báo cần chú ý áp lực lạm phát tăng trở lại trong năm 2016. Cụ thể, lạm phát chung “có thể đứng trước những biến động mạnh hơn trong năm 2016 và có thể đạt
mức 4-5%”.
Điều này được lý giải bởi, giá năng lượng và nhiều loại hàng hóa đã ở mức thấp kỷ lục, có khả năng sẽ đi ngang hoặc tăng nhẹ. Bên cạnh đó, giá gạo có thể cao hơn trong năm 2016 do hiện tượng thời tiết El Nino đang tác động bất lợi đến nguồn cung mặt hàng chiếm tỉ trọng cao trong CPI này. Chưa kể, các dịch vụ do Nhà nước quản lý bao gồm điện, dịch vụ y tế và giáo dục khả năng tăng giá trong năm 2016 là khá lớn. Chưa kể, tốc độ tăng cung tiền vượt xa GDP danh nghĩa đang tích lũy những rủi ro gây bất ổn về giá...
Ông Nguyễn Bích Lâm cũng cho rằng, chưa thể khẳng định lạm phát sẽ thấp trong năm 2016 mà vẫn cần thận trọng trong điều hành, do các yếu tố quan trọng khác có thể làm lạm phát tăng nhanh trở lại như lãi suất, tỉ giá, nợ công...
Cũng theo các chuyên gia, dự kiến chỉ số giá tiêu dùng CPI trong tháng 2 tới sẽ tăng mạnh do trùng với thời điểm Tết Nguyên đán Bính Thân. Nhìn chung, thời điểm hiện tại, chỉ số giá tiêu dùng CPI bình quân tăng thấp đang góp phần hỗ trợ ổn định nền kinh tế vĩ mô, đặc biệt là về lãi suất và tỉ giá. Mặt khác, đây cũng chính là điều kiện quan trọng để tăng nguồn cung tiền, thúc đẩy đầu tư và tiêu dùng.